Noćno nebo više neće biti isto: Naučnici se plaše haosa iza kog se nazire Mask
Dodajte Kurir u vaš Google izborIdeja je da se u orbitu pošalje čak milion novih satelita koji bi služili kao orbitalni AI data centri. Stručnjaci upozoravaju da bi posledice mogle da budu ogromne, od svetlosnog zagađenja do problema sa atmosferom i svemirskim otpadom.
Više satelita nego zvezda na nebu
Prema simulacijama astronoma, čak i sa današnjim brojem Starlink satelita noćno nebo je već značajno promenjeno. U nekim delovima sveta moguće je videti njihove svetle tragove gotovo stalno, posebno tokom vedrih noći. Naučnici sada tvrde da bi sa milion novih satelita situacija postala drastično gora.
Procene govore da bi u određenim periodima godine i tokom velikog dela noći broj vidljivih satelita mogao da premaši broj zvezda koje ljudsko oko može da vidi. Astronomi upozoravaju da bi teleskopi širom sveta imali ozbiljne probleme pri posmatranju svemira jer bi fotografije neba bile prepune svetlih linija satelita.
Poseban problem je što bi novi sateliti bili postavljeni na višim orbitama, zbog čega bi ostajali osvetljeni Sunčevom svetlošću mnogo duže tokom noći. To znači da bi bili vidljivi praktično svuda na planeti.
Naučnici strahuju od zagađenja atmosfere
Pored uticaja na astronomiju, stručnjaci upozoravaju i na ozbiljne ekološke posledice. Sateliti imaju ograničen vek trajanja i nakon nekoliko godina sagorevaju pri povratku u Zemljinu atmosferu. Problem je što bi sa milion satelita broj tih "re-entry" događaja postao ogroman.
Tokom sagorevanja oslobađaju se metalne čestice i hemikalije koje mogu da utiču na atmosferu i ozonski omotač. Neki istraživači već sada upozoravaju da se radi o svojevrsnom "nekontrolisanom geo-inženjerskom eksperimentu".
Dodatni strah izaziva mogućnost takozvanog Kesslerovog sindroma, scenarija u kojem sudari satelita stvaraju toliko otpada da orbita postaje opasna za dalja lansiranja. Kako broj objekata raste, raste i rizik od lančanih sudara u svemiru.
Ko zapravo kontroliše noćno nebo?
Mnogi astronomi i organizacije smatraju da trenutna pravila ne prate brz razvoj privatnih svemirskih kompanija. Kritike su posebno usmerene ka američkom FCC regulatoru koji razmatra SpaceX-ove predloge bez detaljnih ekoloških analiza.
Naučnici tvrde da noćno nebo nije samo naučni resurs već i deo ljudske kulture i prirodnog okruženja. Povećanje svetlosnog zagađenja moglo bi da utiče i na životinje, migracije ptica, kvalitet sna ljudi i čitave ekosisteme.
Iako SpaceX tvrdi da satelitske mreže donose globalni internet i nove tehnološke mogućnosti, sve više stručnjaka upozorava da bi cena tog razvoja mogla da bude trajni gubitak prirodnog noćnog neba kakvo poznajemo danas.
Zabranjeno preuzimanje dela ili čitavog teksta i/ili foto/videa, bez navođenja i linkovanja izvora i autora, a u skladu sa odredbama WMG uslova korišćenja i Zakonom o javnom informisanju i medijima.
BONUS VIDEO: